Archivo Epigráfico de Hispania Tardoantigua y Medieval (AEHTAM)

EPIGRAFÍA        Bibliografia        MapServer       

 

 

 

 YACIMIENTO:  MUNICIPIO:
 PROVINCIA:     REF:   REF. AEHTAM:
 DEPÓSITO,N.INV.  OBJETO:   TIPO YAC.:

 

 
Generalidades TEXTO Epigrafía y
Paleografía
Ilustraciones Contexto
Arqueológico
Bibliografía
 TEXTO:
Para ver el aparato crítico, pasar el cursor sobre las secciones de texto en azul.

 

(crux) Tolle precor lacrimas sụbḍụ[c suspiria] / lector non iacet in tumulo res lacrimanda diu / hic raptus recubat felici sorte [sacerdos / quem] letum celis alma fides intulit O[rdonius cui nomen erat sed episcopus alta / doctrina] pollens virginitate nitens [co]rde pius [vultu placidus et mente] / benignus prudenter simplex simpliciter sapiens omnibus [i]n [st]u[dis] / tantum celebratus habetur cedat ut ingenio Roma docta suo / non aliquem verbo non tactu lesit inico bonitate / pius cum pietate bonus non quum multiplice[s] / [a]uri congessit acerbos set dan[do miseris] / largus ubiq(ue) fuit ut br[eviter dicam] : tenuit sic corpore mundu[m / ut corde atque anim]o cerneret ille D(eu)m. In aep[(iscop)atu degens vitam / f]erme annis III et dies XVIIII obiit / [...] or(a) III, Era CIII [p(ost) millesima] ipsas k(a)l(en)d(a)s [marcias] / anima ei(us) requi[esc]at in pace. Amen.

Texto dado en Lorenzo Fernández (2020, p. 73) y corregido en Gómez - Jiménez (2024, 241-242).

 

 TRADUCCIÓN:    

 

Seca tus lágrimas, oh lector, te lo ruego, que cesen los suspiros;
no descansa en esta tumba nada por lo que deba llorarse más.
Aquí, arrebatado, reposa un sacerdote con suerte propicia
al que, feliz, llevó al cielo su alma creyente.
Tenía Ordoño por nombre, obispo sobresaliente
por su alta doctrina y brillante por su castidad.
Pío de corazón, de rostro plácido y de mente benigno,
sensatamente sencillo y sencillamente sabio.
Tanta fama en todos los estudios tenía que
se plegaba la docta Roma a su ingenio.
A nadie de palabra ni obra hirió,
pío con bondad, con piedad bueno.
No acumuló múltiples montañas de oro,
sino que dando a los pobres siempre fue pródigo.
Para decirlo brevemente: de tal forma tuvo impoluto el cuerpo
que consiguió aprehender a Dios en su corazón y ánimo.
Habiendo invertido su vida en el episcopado a lo largo de tres años y diecinueve días,
murió durante la tercera hora de las kalendas de marzo en la Era de 1103 (1 de marzo del año 1065). Que su alma descanse en paz eterna. Amén.

Traducción dada en Lorenzo Fernández (2020, p. 73).

 COMENTARIO:  

El texto consta de ocho dísticos elegíacos, compuestos cada uno por un hexámetro y un pentámetro dactílicos. Es el ritmo dactílico sin duda el que más protagonismo tiene en la métrica latina medieval, ya sea en su versión de hexámetros o en la de dísticos. La tradición de este tipo de métrica cuantitativa es rastreable, como es bien sabido, hasta el mundo grecolatino, desde donde nos llegan ejemplos tanto por vía manuscrita como por vía epigráfica. Lógicamente, también fueron partícipes de esta cadena de transmisión los anteriores habitantes de la Hispania que conoció el obispo Ordoño: quien dispusiera este texto como epitafio es heredero directo de un poema de factura visigoda. Los ochos dísticos son “casi literalmente los primeros dieciséis versos del carmen 21 de Eugenio de Toledo”, poema dedicado a la muerte de Juan, hermano del obispo Braulio de Zaragoza (Alberto, 2010: 104). Lorenzo Fernández (2020, pp. 74-75).

El mismo texto base eugeniano fue empleado en el año 920 para el epitafio del obispo Nausto de Coimbra (AEHTAM 6110, véase también Gómez - Lorenzo 2024).


Filtrar:

Registro actual: 6111 de 6111